Wat zijn de meest gebruikte multiples per sector?

De meest gebruikte multiples per sector zijn de EV/EBITDA-multiple voor winstgevende bedrijven in het MKB en de EV/Sales-multiple voor groeibedrijven die nog geen positieve EBITDA rapporteren. Welke multiple van toepassing is, hangt sterk af van de sector, de fase van het bedrijf en de beschikbaarheid van vergelijkbare transactiedata. De onderstaande secties behandelen de meest relevante vragen over sectorspecifieke multiples, van technologie tot industrie, en van trailing tot forward-waardering.

Hoe worden multiples bepaald per sector?

Een sectorspecifieke multiple wordt bepaald door de ondernemingswaarde van vergelijkbare bedrijven te delen door een financieel kengetal, zoals EBITDA of omzet. Door dit te doen voor een reeks vergelijkbare ondernemingen en vervolgens de mediaan of het gemiddelde te berekenen, ontstaat een referentiepunt waarmee een specifiek bedrijf kan worden gewaardeerd. De uitkomst is altijd een bandbreedte, geen exact getal.

De hoogte van de multiple binnen een sector wordt bepaald door een combinatie van factoren: groeivooruitzichten, historische winstgevendheid, marktpositie en de mate van risico. Een bedrijf met sterke technologie en aantoonbaar groeipotentieel zal binnen dezelfde sector een hogere multiple realiseren dan een bedrijf met stabiele maar beperkte kasstromen. Omvang speelt eveneens een rol: grotere ondernemingen profiteren van schaalvoordelen en worden doorgaans als minder risicovol beschouwd, wat zich vertaalt in een hogere waardering.

In de praktijk worden twee typen multiples onderscheiden: trading multiples, gebaseerd op beurskoersen van vergelijkbare genoteerde bedrijven, en transaction multiples, gebaseerd op daadwerkelijk gesloten overnames. Voor het MKB zijn transaction multiples het meest relevant, omdat zij de werkelijk betaalde prijzen in vergelijkbare deals weerspiegelen. Wie beursmultiples als referentie gebruikt, dient rekening te houden met een correctie voor niet-beursgenoteerde bedrijven van doorgaans rond de 25 procent, vanwege het verschil in omvang, liquiditeit en risicoprofiel.

Welke multiples worden het meest gebruikt bij M&A-transacties?

De EV/EBITDA-multiple is de meest gebruikte maatstaf bij M&A-transacties. Deze multiple geeft een helder beeld van de operationele winstgevendheid, onafhankelijk van financieringsstructuur, belastingdruk en afschrijvingsbeleid, en wordt breed geaccepteerd door kopers, verkopers en financiers. Voor jonge of snel groeiende bedrijven zonder positieve EBITDA wordt vaker de EV/Sales-multiple gehanteerd.

Naast EV/EBITDA zijn er situaties waarin andere maatstaven meer geschikt zijn. Bij kapitaalintensieve ondernemingen, zoals productiebedrijven met omvangrijke investeringen in machines en installaties, geeft de EV/EBIT een nauwkeuriger beeld omdat deze maatstaf ook afschrijvingen meeneemt en daarmee de werkelijke kapitaalkosten beter weerspiegelt. Voor beursgenoteerde ondernemingen wordt ook de Price/Earnings-ratio (P/E) veelvuldig gebruikt, maar deze is minder geschikt voor MKB-transacties.

Sommige sectoren kennen bovendien eigen, branchespecifieke kengetallen. Denk aan de waarde per abonnee in telecom, de waarde per vierkante meter in retail of de waarde per bezoeker bij digitale platformen. Deze sectorspecifieke maatstaven worden doorgaans gebruikt als aanvulling op de standaard financiële multiples, niet als vervanging. In overnamecontracten vormt de EBITDA, vermenigvuldigd met een overeengekomen factor, de basis voor de koopprijs, naast correcties voor schulden, cash en werkkapitaal.

Wat zijn gangbare multiples in de technologiesector?

In de technologiesector liggen EBITDA-multiples structureel hoger dan in andere sectoren, vanwege de combinatie van hoge groeiverwachtingen, schaalbaarheid en terugkerende inkomstenstromen. Volgens de Brookz Overname Barometer H2-2025 werden de hoogste multiples in het Nederlandse MKB betaald voor softwareontwikkeling, met een gemiddelde van 7,5x EBITDA, gevolgd door IT-dienstverlening op 6,7x.

SaaS-bedrijven

Voor SaaS-bedrijven met sterke groei en hoge terugkerende omzet worden vaker omzetmultiples (ARR-multiples) gehanteerd dan EBITDA-multiples, omdat de EBITDA in de groeifase vaak laag of negatief is. De bandbreedte voor ARR-multiples loopt uiteen van circa 3x aan de onderkant tot 8x of meer voor bedrijven met uitzonderlijke groeiprofielen. Bedrijven die AI als kernfunctionaliteit integreren of actief zijn in een scherp gedefinieerde verticale niche, realiseren doorgaans een premie ten opzichte van generieke horizontale softwaretools.

Klassieke IT-dienstverleners

Voor traditionele IT-dienstverleners met projectmatige omzet en beperktere terugkerende inkomsten liggen de multiples lager dan bij pure SaaS-spelers. De waardering is hier sterker afhankelijk van de kwaliteit van het klantenbestand, de mate van klantconcentratie en de voorspelbaarheid van de omzet. Bedrijven met langlopende contracten en een bewezen track record in een specifieke niche worden door kopers aanzienlijk hoger gewaardeerd dan generieke dienstverleners.

Welke multiples gelden voor retail- en e-commercebedrijven?

Retail- en e-commercebedrijven worden doorgaans gewaardeerd op basis van de EV/EBITDA-multiple, maar de niveaus liggen aanzienlijk lager dan in de technologiesector. Traditionele fysieke detailhandel scoort het laagst, terwijl online pure players hogere multiples realiseren dankzij schaalbaarheid en lagere vaste kosten. De bandbreedte per subsegment verschilt substantieel.

Fysieke detailhandel staat onder druk door huurverplichtingen, personeelsintensiteit en toenemende concurrentie van online kanalen. Dat vertaalt zich in relatief lage waarderingsmultiples. E-commerce pure players met een sterk merk, eigen productlijn of dominante positie in een niche kunnen beduidend hogere multiples realiseren, mede omdat hun omzetgroei en margestructuur gunstiger zijn dan die van traditionele retailers.

Omzetmultiples voor de bredere retail- en groothandelsector zijn doorgaans laag vanwege de combinatie van dunne marges en hoge concurrentiedruk. Category leadership, eigen merken en een bewezen online groeistrategie zijn de belangrijkste waardedrivers die een bedrijf in dit segment boven het sectorgemiddelde kunnen tillen.

Hoe verschillen multiples in de industriële sector?

In de industriële sector en maakindustrie liggen EBITDA-multiples voor Nederlandse MKB-bedrijven gemiddeld tussen de 4,6x en 5,7x, afhankelijk van subsegment en bedrijfsspecifieke kenmerken. Dit is lager dan in technologie, maar hoger dan in traditionele retail. De Brookz Overname Barometer hanteert voor industrie en productie een indicatieve bandbreedte van 4,6x tot 5,5x EBITDA.

Naast de EBITDA spelen in de industriële sector aanvullende factoren een bepalende rol in de uiteindelijke waardering. De leeftijd en staat van het machinepark, de afhankelijkheid van specifieke klanten of leveranciers, de aanwezigheid van certificeringen en de mate van digitalisering van het productieproces beïnvloeden allemaal de positie van een bedrijf binnen de bandbreedte. Bij kapitaalintensieve bedrijven is de EV/EBIT soms een betere maatstaf dan EV/EBITDA, omdat hoge afschrijvingen dan een wezenlijk onderdeel zijn van de werkelijke kostenstructuur.

Bedrijven in de maakindustrie die kunnen aantonen dat zij beschikken over eigen producten, internationale afzetmarkten en een aantoonbaar duurzaam productieproces, realiseren doorgaans een premie ten opzichte van branchegenoten die primair als loonproducent opereren. Digitalisering van de productievloer en een transitiepad richting lagere emissies worden door strategische kopers en private equity steeds vaker als positieve waardedrivers beschouwd.

Wat is het verschil tussen een trailing en forward multiple?

Een trailing multiple is gebaseerd op historisch gerealiseerde resultaten, terwijl een forward multiple gebaseerd is op verwachte toekomstige resultaten. Een forward multiple is doorgaans lager dan een trailing multiple, omdat de ondernemingswaarde wordt gedeeld door een hoger verwacht resultaat. Het is essentieel dat de gebruikte multiple en het bijbehorende kengetal uit dezelfde periode afkomstig zijn.

Het voornaamste nadeel van de trailing multiple is dat deze achteruitkijkt. Toekomstige groei wordt in de standaard toepassing niet meegewogen, wat bij groeibedrijven kan leiden tot een onderwaardering. Omgekeerd kan een trailing multiple bij bedrijven met dalende resultaten een te rooskleurig beeld geven. In de praktijk wordt bij de multiple-methode soms het gemiddelde EBITDA-niveau van twee of drie prognosejaren gebruikt om een meer toekomstgerichte waardering te onderbouwen.

Een praktisch aandachtspunt is dat forward multiples voor niet-beursgenoteerde bedrijven moeilijk te verifiëren zijn. Toekomstige prognoses zijn doorgaans alleen openbaar beschikbaar voor grotere beursgenoteerde ondernemingen die door aandelenanalisten worden gevolgd. Voor MKB-transacties zijn forward multiples daardoor minder gangbaar als primaire waarderingsgrondslag, al worden ze wel gebruikt als aanvullend perspectief naast de trailing benadering.

Waarom wijkt de transactiemultiple af van de marktmultiple?

De transactiemultiple wijkt af van de marktmultiple omdat een koper bij een overname doorgaans een overnamepremie betaalt bovenop de standalone waarde van het bedrijf. Deze premie weerspiegelt de verwachte synergieën, de waarde van volledige zeggenschap en de strategische meerwaarde die de koper aan de acquisitie toekent. Marktmultiples, gebaseerd op beurskoersen, reflecteren slechts de waarde van een minderheidsbelang zonder controlepremie.

Overnemers zijn bereid meer te betalen wanneer zij concrete voordelen verwachten, zoals schaalvoordelen, toegang tot nieuwe markten of kostenbesparingen door integratie. Deze strategische overwegingen rechtvaardigen een prijs boven de intrinsieke waarde van het doelwit als zelfstandige onderneming. Bij grensoverschrijdende transacties kan de premie verder oplopen, omdat buitenlandse kopers vaak een hogere strategische waarde toekennen aan markttoegang of lokale kennis.

Een bijkomende reden voor het verschil is dat marktmultiples breed en generiek zijn. Zij houden geen rekening met de specifieke risico’s, kansen en omstandigheden van het individuele bedrijf. Goed referentiemateriaal voor sectorspecifieke transactiemultiples is doorgaans alleen beschikbaar bij gespecialiseerde M&A-adviseurs die toegang hebben tot transactiedatabases en sectorkennis. Wie uitsluitend op publiek beschikbare marktdata steunt, loopt het risico een onvolledig of vertekend beeld te hanteren bij de waardering.

Hoe gebruik je sectorgemiddelden correct bij een bedrijfswaardering?

Sectorgemiddelden zijn een nuttig vertrekpunt bij een bedrijfswaardering, maar mogen nooit als enige maatstaf worden gebruikt. De juiste toepassing vereist dat de gehanteerde peers werkelijk vergelijkbaar zijn in omvang, marktdynamiek en geografische context, dat de multiple wordt toegepast op genormaliseerde cijfers, en dat de uitkomst wordt getoetst aan andere waarderingsmethoden zoals de DCF-analyse.

Een veelgemaakte fout is het klakkeloos toepassen van een sectorgemiddelde zonder te corrigeren voor de specifieke kenmerken van het bedrijf. Een gemiddelde EBITDA-multiple zegt weinig als de kwaliteit van de EBITDA sterk verschilt: terugkerende omzet, brutomargeontwikkeling, klantconcentratie en voorspelbaarheid bepalen mede of een bedrijf boven of onder het sectorgemiddelde uitkomt. Zoals sectorspecialisten benadrukken, is een euro EBITDA bij een SaaS-bedrijf met hoge terugkerende omzet fundamenteel anders dan dezelfde euro bij een projectgedreven dienstverlener.

Statistisch gezien verdient de mediaan de voorkeur boven het gemiddelde bij het bepalen van de referentiemultiple, omdat uitschieters het gemiddelde onevenredig kunnen beïnvloeden. Daarnaast is het van belang dat de gebruikte peer-set bestaat uit bedrijven in vergelijkbare omstandigheden: de multiple van een groot Duits beursgenoteerd bedrijf is niet zonder meer toepasbaar op een middelgroot Nederlands familiebedrijf. Tot slot dienen EBITDA-multiples altijd te worden toegepast op genormaliseerde, gecorrigeerde cijfers die de werkelijke verdienkracht van de onderneming weerspiegelen, niet op de gerapporteerde EBITDA die incidentele posten of niet-marktconforme beloningen kan bevatten.

Een correcte toepassing van sectorgemiddelden vraagt om diepgaande sectorkennis, toegang tot actuele transactiedata en het vermogen om bedrijfsspecifieke factoren te wegen. Wilt u weten hoe uw onderneming zich verhoudt tot de relevante sectorgemiddelden en welke waardering realistisch is in de huidige markt? Neem dan contact op voor een vrijblijvend gesprek met ons team.