Wat is een normalised-EBITDA en waarom is dit belangrijk bij een overname?
Een normalised EBITDA, ook wel genormaliseerde EBITDA genoemd, is de bedrijfswinst vóór rente, belasting en afschrijvingen, gecorrigeerd voor alle posten die niet representatief zijn voor de structurele winstgevendheid van een onderneming. Dit maakt het de meest betrouwbare grondslag voor een bedrijfswaardering bij een overname. De onderstaande secties werken uit hoe deze berekening werkt, welke aanpassingen gebruikelijk zijn en wat de directe impact is op de overnameprijs.
Hoe wordt een normalised EBITDA berekend?
De normalised EBITDA wordt berekend in twee stappen: eerst wordt de gerapporteerde EBITDA bepaald op basis van de winst- en verliesrekening, daarna worden niet-representatieve posten gecorrigeerd. Het resultaat is een cijfer dat de structurele earning power van de onderneming weergeeft, los van toevallige of eenmalige invloeden.
De gerapporteerde EBITDA volgt uit de volgende formule: nettowinst, vermeerderd met rentelasten, belastingen, afschrijvingen op materiële vaste activa en amortisaties op immateriële activa. Belangrijk om te weten is dat de EBITDA niet als afzonderlijk bedrag in de Nederlandse jaarrekening staat vermeld. Adviseurs berekenen dit zelf op basis van de winst- en verliesrekening en de toelichting op de jaarrekening.
Vanuit deze gerapporteerde EBITDA wordt vervolgens een normalisatieproces doorlopen. Posten die eenmalig van aard zijn, niet marktconform geprijsd zijn of die samenhangen met de persoonlijke situatie van de eigenaar, worden opgeteld of afgetrokken. Het eindresultaat is de genormaliseerde EBITDA. Bij M&A-waarderingen passen adviseurs vervolgens een sectorspecifieke multiple toe op dit gecorrigeerde cijfer om tot een indicatieve enterprise value te komen.
Kopers en investeerders kijken daarbij bij voorkeur naar een consistente trend over meerdere jaren, omdat een stijgende genormaliseerde EBITDA aantoont dat de winstgevendheid structureel van aard is en niet het resultaat van een uitzonderlijk jaar.
Welke posten worden typisch aangepast in een normalised EBITDA?
De meest voorkomende aanpassingen bij het berekenen van een genormaliseerde EBITDA betreffen eenmalige kosten, niet-marktconforme beloningen van de eigenaar-directeur en transacties met verbonden partijen die niet tegen marktprijzen plaatsvinden. Normalisaties kunnen zowel positief als negatief uitpakken voor het eindcijfer.
Eigenaarsgerelateerde aanpassingen
In eigenaar-geleide bedrijven wijkt het salaris van de directeur-grootaandeelhouder (DGA) regelmatig af van een marktconform niveau, vaak om fiscale redenen. Bij een normalisatie wordt dit salaris gecorrigeerd naar wat een professionele externe manager zou kosten. Eenzelfde logica geldt voor privékosten die via de onderneming lopen, zoals een privévoertuig of representatiekosten boven een zakelijk aanvaardbaar niveau. Ook familieleden op de loonlijst die geen volledige marktconforme bijdrage leveren, worden in dit kader gecorrigeerd.
Eenmalige en incidentele posten
Kosten of opbrengsten die zich naar verwachting niet herhalen, worden uit de EBITDA gefilterd. Voorbeelden zijn reorganisatiekosten, implementatiekosten voor nieuwe bedrijfssoftware, transitievergoedingen bij vertrek van medewerkers, jubileumvieringen en eenmalige subsidies. Ook juridische advieskosten die samenhangen met een geschil of met het overnameproces zelf, worden als niet-structureel beschouwd en gecorrigeerd.
Niet-marktconforme transacties met verbonden partijen
Wanneer een onderneming vastgoed huurt van de eigen holding tegen een prijs die afwijkt van de markthuur, wordt bij normalisatie uitgegaan van een fictieve marktconforme huurlast. Dit kan de genormaliseerde EBITDA zowel verhogen als verlagen ten opzichte van de gerapporteerde cijfers. Hetzelfde geldt voor inkoop- of verkooptransacties met zuster- of dochterondernemingen die niet tegen eerlijke marktprijzen plaatsvinden.
Als vuistregel geldt dat normalisaties die meer dan vijftien procent van de gerapporteerde EBITDA bedragen, door professionele kopers kritisch worden beoordeeld. Een goed onderbouwde en transparante normalisatie versterkt de geloofwaardigheid van de verkopende partij; agressieve of slecht gedocumenteerde correcties ondermijnen juist het vertrouwen tijdens het due diligence-proces.
Wat is het verschil tussen gerapporteerde EBITDA en normalised EBITDA?
De gerapporteerde EBITDA is de winst vóór rente, belasting en afschrijvingen zoals die rechtstreeks uit de jaarrekening volgt. De normalised EBITDA elimineert alle niet-representatieve posten om de structurele winstgevendheid te tonen. Het verschil tussen beide is dat de gerapporteerde EBITDA een historisch boekhoudkundig gegeven is, terwijl de genormaliseerde EBITDA een economisch oordeel vertegenwoordigt over de duurzame verdiencapaciteit.
In de praktijk zijn ondernemingen met een vergelijkbaar operationeel profiel in staat om op papier een sterk uiteenlopende EBITDA te rapporteren, puur als gevolg van persoonlijke keuzes van de eigenaar of incidentele omstandigheden. Een bedrijf dat op papier zwak presteert, kan operationeel gezond zijn, en omgekeerd. Wie zich uitsluitend baseert op de statutaire EBITDA, riskeert een vertekend beeld te hanteren als grondslag voor een waardering.
Dat verschil kan aanzienlijk zijn, met name bij eigenaar-geleide MKB-bedrijven. Wanneer een eigenaar-directeur zichzelf een salaris uitkeert dat substantieel afwijkt van een marktconform niveau, heeft dat een directe invloed op de gerapporteerde EBITDA. Na normalisatie kan het gecorrigeerde cijfer zowel hoger als lager uitvallen, afhankelijk van de aard van de aanpassingen.
Normalisaties zijn geen cosmetische ingreep, maar een noodzakelijke stap voor een eerlijke en vergelijkbare waardering. Transparantie en controleerbaarheid zijn daarbij sleutelwoorden: elke correctie dient aantoonbaar te zijn en te steunen op objectieve onderbouwing. Waar accountants zich richten op historische nauwkeurigheid, richt normalisatie zich op het creëren van een zuiver beeld van de structurele winstgevendheid.
Hoe beïnvloedt de normalised EBITDA de overnameprijs?
De normalised EBITDA is de directe grondslag voor de overnameprijs. Kopers en hun adviseurs vermenigvuldigen de genormaliseerde EBITDA met een sectorspecifieke multiple om tot een enterprise value te komen. Een hogere genormaliseerde EBITDA leidt daarmee rechtstreeks tot een hogere indicatieve bedrijfswaarde, waarbij zelfs een relatief beperkte normalisatie via de multiple een substantieel effect op de uitkomst heeft.
De hoogte van de toe te passen multiple is sterk sectorafhankelijk. Uit de Brookz/Dealsuite Overname Barometer blijkt dat de gemiddelde EBITDA-multiple voor het Nederlandse MKB in de tweede helft van 2025 is gestegen naar vijf, het hoogste niveau ooit gemeten. Sectoren als softwareontwikkeling en IT-dienstverlening kennen aanzienlijk hogere multiples, terwijl sectoren als horeca en detailhandel lager uitkomen. Dit maakt de keuze van de juiste sectorvergelijking een wezenlijk onderdeel van de waardering.
De enterprise value die uit deze berekening volgt, is de waarde van de onderneming vóór aftrek van schulden en correcties voor werkkapitaal. De equity value, het bedrag dat de verkoper daadwerkelijk ontvangt, volgt pas na verrekening van de netto rentedragende schuld en eventuele afwijkingen in het werkkapitaal ten opzichte van een overeengekomen norm.
Een goed onderbouwde genormaliseerde EBITDA versterkt de onderhandelingspositie van de verkopende partij. Wanneer normalisaties transparant worden gepresenteerd in het informatiememorandum, voorkomt dit discussies tijdens het due diligence-proces en geeft het potentiële kopers vertrouwen in de betrouwbaarheid van de financiële informatie. Slecht onderbouwde of te agressieve aanpassingen hebben het tegenovergestelde effect: zij wekken wantrouwen en verzwakken de onderhandelingspositie. Het ideale moment om de normalisaties zorgvuldig voor te bereiden is dan ook aan het begin van het verkoopproces, bij het opstellen van de transactiedocumentatie.
Wilt u weten hoe de genormaliseerde EBITDA van uw onderneming eruitziet en wat dit betekent voor een mogelijke transactie? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek over uw situatie.